Nobel Fizik Ödülü sahiplerini buldu

2019 Nobel Fizik Ödülü açıklandı. Ödüle James Peebles, Michel Mayor ve Didieer Queloz layık görüldü.

Nobel Fizik Ödülü sahiplerini buldu

Nobel Fizik Ödülü bu yıl ödülü iki ayrı dalda üç bilim adamına verildi. Ödüller Princeton Üniversitesi'nden James Peebles ile Cenevre Üniversitesi'nden Profesör Michel Mayor ve Cambridge Üniversitesi'nden Profesör Didier Queloz arasında paylaştırıldı. 

Peebles'ın 'fiziksel evrene dair teorik keşifleri' nedeniyle, Mayor ile Queloz'un ise 'ötegezegenler keşfine katkıları' nedeniyle ödüle layık görüldüğü belirtildi.

Nobel Komitesi'nden yapılan açıklamada; ödül alan bilim adamlarının 'Dünya'nın kozmozdaki yerine ve gezegenin evrimine dair bilgilerimize katkıda bulundukları' vurgulandı.

Nobel Komitesi, "Bu seneki Fizik Ödülleri, evrenin yapısı ve tarihi hakkındaki yeni anlayışı ve güneş sistemi dışında bulunan bir gezegenin, güneşe benzer bir yıldızın yörüngesine girmesine dair ilk keşfi mükafatlandırıyor. Bu keşifler dünyaya dair algımızı tamamen değiştirdi" ifadelerini kullandı.
Didier Queloz ve Michel Mayor, Samanyolu Galaksisinin keşfine katkıda bulundu. Bu iki isim, ilk olarak 1995 yılında Güneş Sistemi dışında bir gezegenin keşfini gerçekleştirdi. Bu gezegen tıpkı Dünya gibi Güneş'e benzer bir yıldızın etrafında yörüngeye oturmuştu. Dünya'ya yaklaşık 51 ışıkyılı uzaklıkta bulunan o yıldıza '51 Pegasi' adı verildi. Mayor ve Queloz'un açtığı yolda bugüne kadar Samanyolu'nda 4 binden fazla gezegen keşfedildi. 

'Nobel Haftası' dün Tıp Ödülü'nün açıklanmasıyla başlamıştı. Bu alanda bilim adamları William G Kaelin, Sir Peter Ratcliffe ve Gregg L Semenza ödüle layık görülmüştü.

Ödülün bilim adamlarına hücrelerin oksijenin uygunluğunu nasıl hissetiğini ve hücrelerin oksijenin uygunluğuna nasıl adapte olduğunu açıklayan çalışmaları sebebi ile verildiği belirtilmişti.

ALFRED NOBEL'İN SON İSTEĞİ

İsveçli kimya mühendisi Alfred Nobel, ölümünden bir yıl önce, 27 Kasım 1895'te üçüncü ve son vasiyetini imzalamıştı. Ölümünden sonra her yıl fizik, kimya, tıp, edebiyat ve barış alanlarında insanlığa büyük katkıda bulunan araştırmacılara verilecek bir ödülün kurulmasını isteyen Nobel, bunun için kendi keşfi olan dinamit ve diğer patlayıcı maddelerden elde ettiği 33,2 milyon İsveç kronu (yaklaşık 19 milyon lira) tutarındaki servetinin yüzde 94'ünü bağışlamıştı. 1867'de keşfettiği dinamit ve çeşitli ülkelerde kurduğu çok sayıda patlayıcı fabrikasından büyük bir servet elde eden Nobel'in servetini insanlığın geleceği için çalışan bilim adamlarına bağışlama fikrinin, bir Fransız gazetesinde yanlışlıkla verilen ölüm ilanına dayandığı sanılıyor.

İtalya'ya balistit barutu sattığı için 1891'de Fransa tarafından "hain" ilan edilen Alfred Nobel'in ağabeyi ve iş ortağı Ludvig, 1888'de Cannes'da yaşamını yitirmişti. Ölenin Ludvig değil, Alfred Nobel olduğuna dair yanlış istihbarat alan bir Fransız gazetesi, "Ölüm tüccarı öldü" başlıklı bir ilan yayımlamıştı. İlanda "Daha önce hiç olmadığı kadar hızlı bir biçimde ve daha fazla sayıda insanın ölümünü sağlayacak yöntemler bularak zengin olan Dr. Alfred Nobel, dün öldü." ifadeleri kullanılmıştı. Ölenin Alfred değil, kardeşi Ludvig Nobel olduğunun anlaşılması üzerine gazete, bir düzeltme yayımlamıştı. Hayatı boyuncu evlenmeyen ve çocuğu olmayan Alfred Nobel'in, ilanı okuyunca çok üzüldüğü ve gelecek nesillerin kendisini nasıl hatırlayacağı konusunda endişeye kapıldığı ileri sürülüyor.

Nobel'in atadığı Ragnar Sohlman and Rudolf Lilljequist, bilim adamının servetiyle ilgilenmek ve ödülleri dağıtmak için 1900'da Nobel Vakfını kurdu. Nobel Vakfı, ödül verileceklerin seçiminde herhangi bir rol oynamıyor. Daha çok bir yatırım şirketi gibi faaliyette bulunan Vakıf, ödüller için finansal temel oluşturmak üzere Nobel'in servetiyle yatırımda bulunuyor. Vakıf, İsveç'te tüm vergilerden, ABD'de de yatırım vergilerinden muaf tutuluyor. Vakfın, beş kişiden oluşan yönetim kurulunun başkanını İsveç Kralı atıyor.

Bilim dünyasının en prestijli ödülü için adaylar, İsveç Kraliyet Bilim Akademisi Nobel Komitesi ve Norveç Nobel Komitesinin her bir alan için seçilen üyeleri tarafından belirleniyor. Akademi üyelerinin yaptığı oylamada oyların çoğunu alan aday ödülün sahibi oluyor.

İlk Nobel ödülleri, beş alanda 1901'de dağıtılmıştı. Nobel'in ilk sahipleri X ışınlarını keşfeden Wilhelm Röntgen, kimyasal termodinamiklerin anlaşılmasını sağlayan Jacobus van't Hoff, Fransız şair Sully Prudhomme ve difteri tedavisinde kullanılan bir antidoksin geliştiren Alman mikrobiyolog Emil von Behring olmuştu. Kızılhaç Hareketini kuran İsviçreli Henri Dunant ile Barış Ligini kuran Fransız Frederic Passy, Nobel Barış Ödülü'nün ilk sahipleri olarak tarihe geçmişti.

İsveç Merkez Bankası da 1968'de Nobel'in anısına Ekonomik Bilimler Ödülünü kurmuş, böylece her yıl 6 farklı alanda Nobel Ödülü verilmeye başlanmıştı.

Kürşat Emiroğlu

Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekmektedir.

Üye değilseniz hemen üye olun veya giriş yapın.

SIRADAKİ HABER